تبليغاتX
دانشجویان سخت افزار آموزش عالی خیام - عاشورا

وبلاگ دانشجویان سخت افزار خیام

عاشورا 

 

 

تاریخچه

اولین مراسم سوگواری را زینب در مسجد کوفه بر امام حسین برگزار کرد. قبل از آن در کنار اجساد شهدا در کربلا برگزارشد.[نیازمند منبع]

سوگواری

سابقهٔ سوگواری و برپایی عزاداری برای حسین بن علی به اولین روز‌های بعد از عاشورا، در محرم سال ۶۱ هجری می‌رسد. از امام صادق چنین روایت شده‌است:

«پس از حادثهٔ عاشورا، هیچ بانویی از بانوان بنی‏هاشم، سرمه نکشید و خضاب ننمود و از خانهٔ هیچ یک از بنی‏هاشم دودی که نشانهٔ پختن غذا باشد، بلند نشد، تا آن‌که، ابن زیاد به هلاکت رسید. ما پس از فاجعهٔ خونین عاشورا پیوسته اشک بر چشم داشته‏ایم»[۳]

اندوه سجاد، امام چهارم شیعیان، برای حسین بن علی به صورتی بود که دوران زندگی او، همراه با اشک بود. عمده اشک او بر مصایب سیدالشهداء بود و آن چه بر عموها، برادران، عموزاده‏ها، عمه‏ها و خواهرانش گذشته بود تا آن‏جا که وقتی آب می‏آوردند تا سجاد میل کند، گریه می‌کرد و می‏فرمود:

چگونه بیاشامم؛ در حالی که پسر پیامبر (ص) را تشنه کشتند؟ و می‏فرمود: «هرگاه شهادت اولاد فاطمه زهرا (س) را به یاد می‏آورم، گریه‏ام می‏گیرد».[۴]

و می‏فرمود:

«هرگاه شهادت اولاد فاطمه زهرا را به یاد می‏آورم، گریه‏ام می‏گیرد».[۵]

ادبیات عاشورائی

بخش اندكی از قصیدهٔ «سیف فرغانی» (قرن ششم و متعلق به سرزمین كنونی فرغانه در ازبكستان) در مصیبت امام حسین (ع) و یاران باوفای او:

ای قوم، در اين عزا بگریید

بركشتهٔ كربلا بگریید

در ماتم او خمش مباشید

يا نوحه كنيد، يا بگریید

اشك از پی چیست؟ تا بریزید

چشم از پی چیست؟ تا بگریید

نگرش اهل سنت

اغلب تاریخ نگاران اهل سنت از جمله محمد بن جریر طبری، بلاذری، ابن سعد، ابن قتیبه دینوری، احمد بن داوود دینوری و ابن اثیر واقعه کربلا را به تفصیل و بر اساس روایت ابومخنف بیان کرده‌اند، که تا حد زیادی با بیان تاریخ نگاران شیعه مشابه‌است.

همچنین عالمان اهل سنت مقام حسین بن علی را بسیار بزرگ می‌شمارند و او را از جمله اهل بیت پیامبر می‌دانند. با این حال رویکردهای مختلفی در خصوص قیام و شهادت و سوگواری بر او دارند. برخی چون غزالی قیام وی علیه خلیفه زمان را ناروا می‌دانند.[نیازمند منبع] برخی چون ابن تیمیه و سلفی‌ها سوگواری برای او را بدعت می‌دانند. با این حال برخی نیز سوگواری برای او را جایز می‌دانند. اهل سنت سرزمین‌های شرقی شامل کشورهای آسیای جنوبی و جنوب شرقی در مقایسه با کشورهای عربی دیدگاه بسیار مثبت تری درخصوص عزاداری دارند.

رسوم مردمی

در ماه محرم و بویژه روز عاشورا شیعیان و بسیاری از اهل سنت [نیازمند منبع]به سوگواری برای امام حسین می‌پردازند و بر مصائب وی و خانواده اش می‌گریند. هر چند سنت سوگواری از زمان امامان مرسوم بوده‌است، اما بتدریج تبدیل یک رسم اجتماعی گشته‌است و بسیاری از جنبه‌های عزاداری‌های عربی، ایرانی، ترکی، هندی و حتی مسیحی را جذب نموده‌است. این سوگواری در مناطق مختلف به صورت یک آیین مردمی درآمده‌است و شامل مراسم مختلفی می‌باشد.

در این روز مردان و زنان در بخش‌های جداگانه در حسینیه‌ها و مساجد گرد آمده و به سخنرانی‌های مذهبی، اشعار محزون، نوحه و سوز گوش داده و به گریه و ماتم می‌پردازند. در کشورهای عربی رسم مقتل خوانی نیز وجود دارد. در این روز مساجد و بسیاری از خانه‌ها غذای نذری می‌دهند.

تعزیه یا شبیه خوانی یکی دیگر از سنت‌های این روز است، که نوعی تئاتر خیابانی است و تعزیه خوانان با ایفای نقش شخصیت‌های واقعه کربلا آن را برای مردم بازآفرینی می‌کنند.

از جمله این مراسم دسته‌های عزاداری است که در آن مردان به سینه زنی و زنجیر زنی می‌پردازند و با خود علامت و علم حمل می‌کنند.[۶] از دیگر مراسم این روز در شهرهای کویری ایران «نخل برداری» است. نخل یک دست ساخته چوبی است که بسیار بزرگ و با عظمت می‌باشد و در ماه محرم با پارچه‌های مشکی و متفاوت تزیین می‌گردد و در عصر روز عاشورا این نخل توسط جمعیت بسیار زیادی از زمین بلند می‌شود و سه دور در حسینیه گردانده می‌شود و پس از آن مردم به عزاداری و سینه زنی و نوحه سرایی می‌پردازند.[۷]

گاه این رسوم صورتی غیر اسلامی پیدا کرده و علی رغم فتوای مراجع دینی[۸] و عزاداران با زنجیر به بدن خود آسیب می‌زنند.[۹] و به قمه زنی می‌پردازند.

سوگواری در میان غیر مسلمانان

سوگواری عاشورا مختص مسلمانان نیست. در ایران ارمنی‌ها نیز دستجات عزاداری دارند.[۱۰]

در ترینیداد و توباگو [۱۱] و جامائیکا[۱۲] تمامی گروه‌های قومی و مذهبی در مراسمی که به زبان محلی «هوسِی» خوانده می‌شود شرکت می‌کنند و به سوگواری می‌پردازند. [نیازمند منبع]

شهادت‌‌یافتگان در عاشورا

نوشتار اصلی: فهرست شهدای واقعه کربلا‏

سایر مناسبت‌های اسلامی

بر اساس روایت‌های [اهل سنت] که از دید شیعه توسط امویان جعل شده‌است، روز عاشورا روز مبارکی است که در آن رخدادهای زیر واقع شده‌است:

اهل سنت معتقدند پیامبر اسلام در این روز روزه می‌گرفتند و روزه این روز مستحب است.[۱۳]

پانویس

1.        ↑ در لغت، «عاشورا» به معنای «دهمین» است.

2.        ↑ تبدیل تاریخ هجری قمری به جلالی

3.        ↑ امام حسن و امام حسین، ص ۱۴۵

4.        ↑ بحارالانوار، جلد ۴۴، صفحه ۱۴۵

5.        ↑ خصال، جلد ۱، صفحه ۱۳۱.

6.        ↑ [۱]

7.        ↑ [۲]

8.        ↑ ZANJEER OR QAMA ZANI ON ASHURA DURING MUHARRAM

9.        ↑ [۳]

10.     ↑ روزنامه همشهری ۸۳/۱۲/۳

11.     ↑ Korom, Frank J. (۲۰۰۳). Hosay Trinidad: Muharram Performances in an Indo-Caribbean Diaspora. University of Pennsylvania Press, Philadelphia. ISBN ۰-۸۱۲۲-۳۶۸۳-۱.

12.     ↑ Shankar, Guha (۲۰۰۳) Imagining India(ns): Cultural Performances and Diaspora Politics in Jamaica. Ph.D. Dissertation, University of Texas, Austin pdf

13.     ↑ http://www.sunnionline.net/default.cfm?tbid=tbp_content&rule=view&id=135&xPg=43

جستارهای وابسته

کتابشناسی

  • سید بن طاووس، لهوف
  • قیام امام حسین در منابع اهل سنت
  • حماسه حسینی، مرتضی مطهری
  • قیام امام حسین (ع)، اثر سید جعفر شهیدی
  • جامعه‌شناسی تحریفات عاشورا؛ دکتر سید عبدالحمید ضیایی، نشر هزاره ققنوس، چاپ دوم. ۱۳۸۵

پیوندهای خارجی

عکس‌های سوگواری روز عاشورا

مراسم «هوسِی» در ترینیداد و توباگو

مراسم سینه زنی در بحرین

مراسم سوگواری امام حسین در کربلا

 

نوشته شده توسط پارسا(محسن سابق و همیشگی) | لينک ثابت | موضوع: |